Skip to content Skip to footer

Przezczaszkowa stymulacja niektórych obszarów mózgu pozwala przejść od typowego snu do tzw. snu świadomego, w którym jesteśmy świadomi śnienia i który można nawet kontrolować. Ten dowód istnienia związku przyczynowego między rozwojem poszczególnych przebiegów fal mózgowych wytwarzanych przez stymulację przezczaszkową mózgu, a nabyciem samoświadomości ma potencjalne znaczenie kliniczne w przypadku wielu zaburzeń psychicznych, począwszy od zaburzenia stresowego pourazowego.

Istnieje powiązanie elektroencefaliczne  z samoświadomością refleksyjną, tzn. ze świadomością bycia świadomym. Wydaje się, że ta wyższa zdolność poznawcza związana jest w szczególności z falami mózgowymi okolic czołowo-skroniowych o drganiach synchronicznych w zakresie częstotliwości od 25 do 40 Hz. Powyższy wniosek sformułowali neurolodzy z Uniwersytetu J. W. Goethe we Frankfurcie oraz z uniwersytetów w Getyndze i Düsseldorfie w wyniku przeprowadzonego badania, opisanego i opublikowanego w Nature Neuroscience. Wykazano w nim możliwość dowolnego wywoływania świadomych snów z wykorzystaniem techniki stymulacji przezczaszkowej prądem stałym.

Świadome śnienie jest stanem świadomości na granicy jawy i snu, snu REM w szczególności. W czasie śnienia jesteśmy całkowicie pochłonięci przez to, co prezentuje się naszej świadomości zaraz po zaśnięciu, ale nie jesteśmy w stanie postrzegać siebie jako obiekt, ani umyślnie kontrolować dostępu świadomości do naszej przeszłości lub naszych planów na przyszłość. To oznacza, że znajdujemy się w tak zwanym “pierwotnym stanie świadomości”.

Jedynie w momencie przebudzenia się wkraczamy w drugorzędny tryb świadomości charakteryzujący się wyższymi funkcjami poznawczymi, takimi jak samoświadomość refleksyjna, myślenie abstrakcyjne, metapoznanie i wola.

W tym unikalnym zjawisku jakim są sny świadome współistnieją aspekty dwóch stanów świadomości, które umożliwiają śpiącemu bycie świadomym faktu, że śni, podczas gdy jest nadal pogrążony we śnie, a czasem, by przejąć również kontrolę nad fabułą snu.

Elektroencefalografia (EEG) i funkcjonalny rezonans magnetyczny (fMRI) wykazały, że świadomym snom towarzyszy większa synchronizacja faz fal mózgowych, które powstają w okolicy czołowo-skroniowej, ale do tej pory nie było wiadomo, jaka była zależność między tymi dwoma zjawiskami, a zwłaszcza, czy pojawienie się synchronizacji wywołuje świadomy sen, czy odwrotnie, synchronizacja jest tylko jednym z następstw świadomego snu.

Podczas serii eksperymentów z udziałem 27 ochotników naukowcy potwierdzili, że możliwe jest przejście w stan świadomego snu w fazie REM dzięki zastosowaniu przezczaszkowej stymulacji za pomocą elektrod umieszczonych na skórze głowy, polegającej na wysyłaniu prądu przemiennego o niskim natężeniu, który posiada właściwość wywoływania specyficznych zmian w amplitudach elektroencefalograficznych. W ten sposób naukowcy otrzymali pierwszy dowód związku przyczynowego między rozwojem konkretnych modeli przebiegów fal mózgowych i nabyciem samoświadomości.

Autorzy przedmiotowego badania zauważają, że odkrycie to, oprócz wzbudzenia zainteresowania teoretycznymi podstawami tego zjawiska, ma potencjalne implikacje kliniczne, z uwagi na fakt, że ten rodzaj stymulacji może ułatwić skorygowanie rytmów mózgu uszkodzonych w wyniku nieprawidłowego funkcjonowania łączności między neuronami.

W szczególności, wyżej wymieniona technika może być zastosowana w przypadku zespołu stresu pourazowego: wywołując świadomy sen podczas koszmarów można by zmienić czynnie ich zawartość. Warto by było również zbadać inne potencjalne zastosowania przezczaszkowej stymulacji, takie jak np. możliwość leczenia schizofrenii poprzez stymulację grzbietowo-bocznej kory przedczołowej lub złagodzenia objawów zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych dzięki synchronizacji lub stłumieniu aktywności zwojów podstawy mózgu.

Źródło: Nature Neuroscience

MAMY NADZIEJĘ, ŻE PODOBA CI SIĘ TO CO CZYTASZ...

Nigdy nie było ważniejszego czasu, aby edukować społecznie

ORION Organizacja Społeczna tworzy Publikacje dla osób, które cenią wiedzę opartą na dowodach i sprawdzonych źródłach. Naszym celem jest budowanie świadomego społeczeństwa, dlatego nasze materiały zawsze będą z darmowym dostępem. Jeśli możesz wesprzyj nas dzisiaj, przekazując darowiznę, którą możesz odliczyć od podatku oraz udostępniaj nasze Publikacje swoim przyjaciołom.

Nasze Publikacje mogą być rozpowszechniane na podstawie licencji: Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-SA 4.0)

Icon
Icon
Icon
Icon