Jak stereotypy płciowe zabijają pewność siebie u kobiet?

Badania wykazują, że stereotypy dotyczące ról płciowych działają demotywująco na kobiety w zakładach pracy. Według Katherine Coffman, są one powodem, dla którego pracowniczki zaczynają kwestionować własne możliwości.

Kobiety stanowią ponad połowę sił roboczych w Stanach Zjednoczonych, a prawie 60 procent otrzymanych dyplomów naukowych należy do nich; mimo to, kobiece wynagrodzenia są niższe i niewiele z nich zajmuje stanowiska kierownicze w firmach — zwłaszcza jeżeli mowa o profesjach zdominowanych przez mężczyzn, takich jak finanse czy technologia.

Według ekonomistów badających rynek pracy, ta różnica wynika z “zawodowej selekcji”, podług której mężczyźni wybierają lepiej płatne zawody. Przykładowo, jak wykazuje amerykański urząd pracy, kobiety stanowią zaledwie 26 procent pracowników zatrudnionych w firmach komputerowych.

Najnowsze badania wykazują, że jedną z przyczyn, dla których kobiety unikają konkretnych zawodów, jest brak wiary we własne możliwości w zawodach uznawanych za męskie. Są to m.in. dziedziny naukowe, matematyczne i technologiczne. Ponadto, kobiety są mniej skłonne do dzielenia się pomysłami podczas dyskusji grupowych na te tematy. Dzieje się to nawet w przypadkach, gdzie są otwarcie komplementowane za swoje umiejętności — częstym jest, że zaprzeczają swojemu talentowi i zaniżają kompetencje.

Katherine B. Coffman, adiutantka Harvard Business School, uważa, że niska samoocena może hamować niektóre kobiety, uważające siebie za niewystarczające w prestiżowych zawodach bez względu na posiadanie potrzebnych umiejętności.

— Wiara we własne możliwości kształtuje ważne życiowe wybory dotyczące chociażby kierunku studiów, obranej ścieżki zawodowej czy zaangażowania w burzę mózgów i walkę o awans — wyjaśnia Coffman — Jeśli uzdolnione kobiety pracujące w dziedzinach STEM nie są pewne siebie, możliwe że nawet nie rozważą takiej ścieżki zawodowej. Wszystko sprowadza się do naszego poczucia własnej wartości, zwłaszcza kiedy zadajemy sobie pytanie: “Dlaczego obieram taki kierunek?”.

Coffman jest współautorką artykułu dla czasopisma American Economic Review; oprócz tego napisała dwie własne publikacje — wszystkie badają wiarę kobiet i mężczyzn we własne umiejętności.

Kobiety częściej zaprzeczają talentowi i zaniżają swoje kompetencje

W ogólnym rozrachunku badania wykazały, że wpływ na nasze poglądy wobec siebie i innych mają stereotypy płciowe. Poniżej przedstawiamy wyniki wszystkich trzech badań.

Kobiety są mniej pewne siebie w dziedzinach takich jak matematyka

W czasopismowym artykule Przekonania o płci (Beliefs about Gender), Coffman wraz ze współpracownikami poprosiła uczestników o udział w ankiecie wielokrotnego wyboru dotyczącej tematów stereotypowo uznanych za kobiece — zaliczały się do nich m.in. rodzina Kardashianów, filmy Disneya, gotowanie, sztuka, literatura oraz zdolności werbalne. Następnie przeprowadzono podobną ankietę w kontekście tematów męskich, takich jak biznes, matematyka, gry komputerowe, samochody i sport.

Po ankietach, uczestników poproszono o obstawienie liczby poprawnych odpowiedzi oraz określenie wyników losowo wytypowanego partnera, którego płeć została ujawniona. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni wyolbrzymili wyniki drugiej osoby — mężczyzn oceniano wyżej w pytaniach męskich i vice versa. Jeżeli chodzi o ocenę własną, kobiety zaniżały swoje wyniki w pytaniach z założenia dopasowanych do mężczyzn.

— Stereotypy płciowe określają przekonania ludzi wobec siebie i innych — wyjaśnia Coffman — Kobieta, której umiejętności werbalne i matematyczne są na podobnym poziomie, najprawdopodobniej zaniży swoją wiedzę matematyczną tylko dlatego, że jest to w zasadzie męska dziedzina.

Kobiety zaprzeczają komplementom odnośnie ich umiejętności

W ramach eksperymentu Coffman na potrzeby publikacji Uaktualnienie stereotypów i wierzeń (Stereotypes and Belief Updating), poproszono uczestników o przystąpienie do czasowego testu mającego sprawdzić ich zdolności poznawcze w pięciu dziedzinach: nauk ogólnych, arytmetyki, matematyki, mechaniki i montażu obiektów. Następnie mieli oni określić ilość poprawnych odpowiedzi i porównać możliwe wyniki. Kobieta, która miała podobny wynik do mężczyzny przyznała sobie o 0.58 punktów mniej, tworząc istotną statystycznie lukę. Co ciekawsze, luka płciowa nie zaniknęła nawet po otrzymaniu feedbacku.

W kolejnym badaniu uczestnicy mieli zgadnąć, jak poradzili sobie w teście na losowo przyznany temat; następnie poproszono ich o określenie wyników reszty grupy. Badający przekazali informację zwrotną każdemu uczestnikowi. Jak się okazało, zarówno kobiety, jak i mężczyźni zaniżyli swoje wyniki w dziedzinach nietypowych dla ich płci. Jak zauważyła Coffman, stereotypy mają tak silny wpływ na nasz tok myślenia, że ciężko jest przekonać o swoim talencie osobę, której płeć jest uważana za słabszą.

— Polityczna recepta mająca wyrównać lukę w pewności siebie u kobiet może brzmieć następująco; znajdźmy utalentowane kobiety i powiedzmy im: “Hej, jesteś dobra z matmy. Świetnie sobie poradziłaś na ostatnim teście” — proponuje — Niestety, nasze wyniki sugerują, że pozytywny feedback nie działa tak efektywnie, jakbyśmy tego chcieli. Przekonanie kobiet pracujących w męskich zawodach o ich skuteczności jest trudniejsze niż myśleliśmy.

Ciężko stwierdzić, czy stale powtarzany pozytywny feedback działa na kobiecą samoocenę lepiej niż jednorazowe dobre wieści — Zastanawiam się, czy uprzedzenia płciowe zmniejszają się z czasem w przypadku kobiety, której umiejętności matematyczne są w kółko wychwalane. — mówi Coffman — Możliwe, że cierpliwa i systematyczna zachęta zasklepi nierówności. 

Według Coffman należy zwrócić uwagę na fakt, że celem badań jest także brak pewności siebie mężczyzn w dziedzinach zdominowanych przez kobiety — Nie tylko kobiety miewają problemy z pewnością siebie. Faktem jest, że ludzie czują się niepewnie w dziedzinach stereotypowo przeznaczonych dla płci przeciwnej. 

Kobiety wstrzymują się od wypowiedzi przy “męskich tematach”

Trzecia publikacja, Stereotypy płciowe a praca zespołowa (Gender Stereotypes in Deliberation and Team Decisions) bada sposób, w jaki zespoły dyskutują, dokonują decyzji oraz nagradzają dobre pomysły.

Grupa badawcza porównała zachowanie dwóch zespołów prowadzących wolną dyskusję na tematy o różnym zakresie “męskości”. W pierwszej grupie znana była płeć każdego uczestnika, podczas gdy w drugiej — utrzymywana w sekrecie. Jak się okazało, kobiety i mężczyźni odpowiadali na pytania w podobny sposób; mimo to, stereotypy płciowe ukształtowały naturę poszczególnych wypowiedzi.

Wraz z narastaniem “męskości” w pytaniach, kobiety z grup, w których znano płeć uczestników, mniej chętnie wyrażały swoje pomysły; zwłaszcza w przypadku przewagi mężczyzn. W grupach, gdzie płeć pozostała tajemnicą, nie wykazano żadnych różnic w sposobie wypowiedzi między kobietami a mężczyznami.

Badacze zauważyli nawet, że stereotypy mają wpływ na sposób, w jaki zewnętrzni oceniający wypowiadają się na temat wkładu poszczególnych osób po zapoznaniu się z transkryptami rozmów. Bez znajomości płci uczestników, osoby opisywane jako “ciepłe i sympatyczne” uznawano za kobiety, podczas gdy krytyczne i wypowiadające się bardziej sceptycznie — za mężczyzn (mimo braku różnych w sposobie komunikacji). Mężczyźni zajmujący się oceną byli też mniej skłonni uwierzyć, że mówcy opisywani jako kompetentni mogli być kobietami. Dodatkowo, uczestnicy oceniani jako sympatyczni — w szczególności kobiety — byli rzadziej nagradzani za swój wkład w dyskusję.

Mówmy, a odniesiemy sukces

By osiągnąć osobisty sukces, podczas pracy zespołowej musimy głośno wyrażać opinie i dzielić się pomysłami. Jak twierdzi Coffman, problem tkwi w milczeniu kobiet na stereotypowo męskie tematy oraz w niedocenianiu swoich pomysłów.

— Nasze badania pokazują potrzebę zrekonstruowania pracy zespołowej tak, by najbardziej utalentowani uczestnicy zgłaszali się i byli doceniani za swój wkład niezależnie od płci — wyjaśnia w publikacji.

Osoby zarządzające zespołem powinny być świadome istnienia luki w pewności siebie oraz jej wpływu na miejsce pracy, zwłaszcza w przypadku zawodów zdominowanych przez mężczyzn. Kobiety mogą potrzebować dodatkowego wsparcia w wyrażaniu swoich pomysłów oraz w walce o awans.

— Liderzy biznesowi powinni zastanowić się nad tym, jak [poziom pewności siebie u pracowników] może wpłynąć na pracę w firmie — mówi Coffman — Dodatkowy feedback będzie dobrym początkiem. Jeśli widzicie utalentowanego pracownika, okażcie mu lub jej wsparcie; wysłuchajcie pomysłów i regularnie nagradzajcie za inicjatywę. 

Dzięki nowym danym o stereotypach płciowych, Coffman i jej zespół wierzą, że ich praca może posłużyć za dobre źródło informacji w przyszłych badaniach mających wyjaśnić bardziej skomplikowane kwestie — chociażby temat tego, dlaczego mężczyźni i kobiety zawyżają męską pracę w poszczególnych dziedzinach i w jaki sposób można zabliźnić lukę płciową w pewności siebie.

— Stereotypy to powszechne i głęboko zakorzenione wierzenia, które kształtują nasze przekonania na temat umiejętności własnych oraz innych od najmłodszych lat — wyjaśnia Coffman — Dopóki nie wyeliminujemy ich, musimy znaleźć sposób na oddzielenie indywidualnych pracowników od poglądów opartych na stereotypach oraz pomoc w rozwoju kariery zależnej od pracy i talentu, a nie od tradycji. 

Nie pomiń naszych istotnych materiałów
Zapisz się do grupy na ulubionym komunikatorze

JEDNA WIADOMOŚĆ OD PONIEDZIAŁKU DO PIĄTKU PO GODZINIE 20:00

Artykuł powstał w ramach #maszwsparcie – Kampanii reakcyjno-informacyjnej. Projekt realizowany z dotacji programu Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy finansowanego przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię w ramach Funduszy EOG.

Publikacja jest dostępna pod licencją :

Uznanie autorstwa -
Użycie niekomercyjne 4.0

Podziel się:
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on telegram
Telegram
Share on email
Email
TAGI:
Aleksandra Sokół

Aleksandra Sokół

Studentka filologii angielskiej, która tłumaczy i pisze w wolnym czasie, coby rodzimego języka nie zapomnieć. Jeśli akurat nie uczę się lub nie zbieram doświadczenia to uciekam w świat fantastyki i Disneya.
CZY DLA CIEBIE RÓWNIEŻ JEST
WAŻNE TO O CZYM CZYTASZ?

Nigdy nie było ważniejszego czasu, aby edukować społecznie

ORION Organizacja Społeczna tworzy Publikacje dla osób, które cenią wiedzę opartą na dowodach i sprawdzonych źródłach. Naszym celem jest budowanie świadomego społeczeństwa, dlatego nasze materiały zawsze będą z darmowym dostępem. Jeśli możesz wesprzyj nas dzisiaj, przekazując darowiznę, którą możesz odliczyć od podatku oraz udostępniaj nasze Publikacje swoim przyjaciołom.

Numer konta (Nest Bank)

92 2530 0008 2041 1071 3655 0001

Skip to content