Skip to content Skip to footer

Matematyczka Karen Uhlenbeck stała się pierwszą kobietą, która otrzymała nagrodę Abela, uważaną przez niektórych za matematycznego Nobla. Wynagrodzono ją sumą w wysokości 6 milionów norweskich kronerów (w przeliczeniu ponad 2.5 miliona złotych) za pracę nad teorią cechowania oraz analizą geometryczną, mającą ogromny wpływ w historii zarówno matematyki, jak i fizyki.

Teoria cechowania bazowana jest na nowoczesnej fizyce teoretycznej i stanowi integralną część nowatorskich badań nad fizyką cząstek, ogólną teorią względności oraz teorią strun. Praca Uhlenbeck zapoczątkowała kamień milowy w fizyce XX wieku, łącząc dwa spośród czterech rodzajów fundamentalnej siły natury: elektromagnetyzm oraz słabe jądrowe oddziaływanie.

– Łączenie sił [natury] to Święty Graal fizyki – mówi Jim Al-Khalili z Uniwersytetu w Surrey w Wielkiej Brytanii podczas swojego wykładu na temat zwycięskiej pracy Uhlenbeck. – Znacznie przyczyniła się do rozwoju tej właśnie matematycznej ścieżki.

karen uhlenbeck pierwsza kobieta ktora otrzymala prestizowa nagrode abela

Inne ważne badania prowadzone przez Uhlenbeck dotyczyły rachunku wariacyjnego, czyli nauki o tym jak niewielkie zmiany w ilości jednej jednostki mogą przyczynić się do odnalezienia minimalnej lub maksymalnej wartości drugiej. Życiowym przykładem są chociażby pękające bańki mydlane, zmieniające kształt tak by zminimalizować swoją powierzchnię. Przewidywanie porównywalnych struktur w wyższych wymiarach jest niezwykle wymagające; praca Uhlenbeck zdecydowanie ułatwiła to zadanie.

Uhlenbeck przetarła szlak dla kobiet w dziedzinie matematyki. Jej wykład plenarny wygłoszony podczas Międzynarodowego Kongresu Matematyków w 1990 roku był pierwszym wykładem kobiecym od czasów Emmy Noether w 1932.

Otrzymując nagrodę Steele’a z rąk Amerykańskiego Towarzystwa Matematycznego za Nowatorski Wkład do Badań w 2007 roku, Uhlenbeck obwiniła kulturę matematycznego społeczeństwa o tak niewielką liczbę kobiet na czele. W swoim samo-krytycznym podsumowaniu zwycięskiej pracy powiedziała: “zmiana kultury to doniosłe zadanie w porównaniu z innymi mniej ważnymi osiągnięciami, o których przed chwilą wspominałam”.

Praca Uhlenbeck nad zwiększeniem różnorodności na polu naukowym jest tak samo doceniana jak i osiągnięcia. – Jej sposób bycia zmienił więcej niż praca nad matematyką – mówi Al-Khalili.

Wprowadzona w 2003 roku, Nagroda Abela wręczana jest przez króla Norwegii dla matematyka, którego praca przyczyniła się w dużej mierze do rozwoju tego kierunku w nauce. Otrzymali ją, m.in. Andrew Wiles za udowodnienie ostatniego twierdzenia Fermata oraz teoretyk-noblista Josh Nash rozpoznawalny dzięki filmowi “Piękny Umysł”.

MAMY NADZIEJĘ, ŻE PODOBA CI SIĘ TO CO CZYTASZ...

Nigdy nie było ważniejszego czasu, aby edukować społecznie

ORION Organizacja Społeczna tworzy Publikacje dla osób, które cenią wiedzę opartą na dowodach i sprawdzonych źródłach. Naszym celem jest budowanie świadomego społeczeństwa, dlatego nasze materiały zawsze będą z darmowym dostępem. Jeśli możesz wesprzyj nas dzisiaj, przekazując darowiznę, którą możesz odliczyć od podatku oraz udostępniaj nasze Publikacje swoim przyjaciołom.

Nasze Publikacje mogą być rozpowszechniane na podstawie licencji: Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-SA 4.0)

Icon
Icon
Icon
Icon