Skip to content Skip to footer

Kobiety, które uważają, że mają kontrolę nad swoim życiem, posiadają dzieci, które zdobywają lepsze wyniki w zakresie matematyki oraz innych zadań naukowych. Takie wnioski płyną z przeprowadzanych współcześnie badań naukowych.

Psychologowie z University of Bristol przyjrzeli się bliżej testom z zakresu poczucia umiejscowienia kontroli (LOC – Locus of Control), które były przeprowadzane wśród kobiet w ciąży oraz wynikom z zadań naukowych ich dzieci w wieku 8, 11 i 13 lat. Badania były prowadzone w korelacji z dziecięcym uniwersytetem działającym w latach 90 (nazwanym po prostu “Children of the 90s.”) – podobnym do zajęć prowadzonych w weekendy przez niektóre uczelnie w Polsce. Było to badanie podłużne związane z udziałem 1600 kobiet i ich dzieci urodzonych pomiędzy kwietniem 1991, a grudniem 1992 roku.

Wyniki badań można znaleźć we Frontiers in Psychology.

Teoria poczucia umiejscowienia kontroli stworzona została w latach 60. XX w. przez Juliana Rottera, jako jedna z teorii społecznego uczenia się. Ma swoje korzenie w teorii warunkowania sprawczego. Rotter zauważył, że ludzie mają odmienne sposoby interpretowania przyczyn zdarzeń, które spotykają ich lub inne osoby.

Jest też formą skali osobowości – od “zewnętrznych” warunków, czyli takich gdzie ludzie myślą, że to co ich spotyka w życiu jest elementem niezależnych od nich aspektów, jak szczęście, przeznaczenie lub działanie innych ludzi, oraz “wewnętrznych”, gdzie ludzie wierzą, że mają kontrolę nad swoim życiem. Wewnętrzne poczucie umiejscowienia kontroli u matek było silnie i wielokrotnie związane z lepszymi osiągnięciami akademickimi.

– Powszechnie wiadomo, że umiejscowienie kontroli u dziecka jest silnie związane z osiągnięciami w nauce, ale do tej pory nie wiedzieliśmy, czy to poczucie kontroli u kobiet, kiedy są w ciąży, odgrywało rolę we wczesnym dzieciństwie ich potomstwa – mówi Jean Golding, główna autorka pracy i jednocześnie założycielka wspomnianego “Children of the 90s.”.

– Jeśli nasze ustalenia, że postawy i zachowania matki mogą mieć wpływ na zdolności w nauce dziecka oraz że może być to powtarzane, to znaczy, że należy podjąć więcej wysiłków, aby zwiększyć możliwości matek, aby odczuwały, że ich działania i zachowania mają pozytywnym wynik nie tylko dla ich samych, ale także ich dzieci. 

Pomogłoby to przyszłym pokoleniom wychować zdrowe, pewne siebie i niezależne dzieci

Autorzy pracy zaznaczają, że potrzebne są dalsze badania, aby w pełni określić, czy powiązanie pomiędzy wynikami LOC a wynikami na testach naukowych jest przyczynowe.

– Z tego co wiemy o konstrukcji LOC to jest prawdopodobne, że rodzicielskie wyniki w tym zakresie mogą wpływać na to, w jaki sposób mogą sobie oni radzić z codziennymi wyzwaniami podczas wychowania swoich dzieci, aby mogły osiągać sukcesy w szkole – piszą autorzy badania.

Nie trudno jest zauważyć, że zewnętrzne poczucie umiejscowienia kontroli – czyli takie odczucie, że twoje działania nie mają wpływu na twoje życia – sprawia, że trudno przezwyciężyć wszystkie wyzwania, które przyczyniają się do rozwoju poziomu uczenia się w dzieciństwie.

Golding ze swoim zespołem przeanalizowała trzy rodzaje czynników, które charakteryzują się “znacznymi dowodami” na wpływ na rozwój neurokognitywny dziecka. Są to zdrowie matki w czasie ciąży (w szczególności w zakresie palenia i spożywania alkoholu), wczesne strategie rodzicielskie (karmienie piersią, czytanie i śpiewanie dziecku) oraz wspieranie osiągnięć edukacyjnych (np. interakcje rodziców ze szkołą).

Dodatkowa analiza statystyczna pokazuje, że wszystkie trzy zestawy czynników mają wpływ na niższe wyniki dziecka w zakresie matematyki oraz innych przedmiotów naukowych. Dopiero korelacja z wysokim wynikiem w zakresie poczucia umiejscowienia kontroli wykazała nie tylko wysokie wyniki w zakresie matematyki, ale miała istotny wpływ na wszystkie pozostałe testy edukacyjne dziecka.

– Około połowa różnicy w testach osiąganych przez dzieci rodziców, których charakteryzowało wewnętrzne poczucie umiejscowienia kontroli, są związane z zachowaniami i wyborami dokonanymi przez rodziców w zakresie stylu życia, rodzicielstwa oraz okresu szkolnego dzieci – piszą autorzy w swoim opracowaniu.

Pozytywnym aspektem, który można znaleźć w tekście, jest fakt, że poczucie umiejscowienia kontroli jest czynnikiem rodzicielskim, który można zmienić i nad którym można pracować.

– Jak najbardziej jest możliwe, aby rodzic zmienił swoje postawy. W przeszłości wykazaliśmy, że rodzice, którzy zaczynają przybierać bardziej wewnętrzny LOC, poprawiają swoje umiejętności rodzicielskie, mają pozytywny wpływ na życie społeczne, osobiste oraz szkolne swoich dzieci – napisał w podsumowaniu Stephen Nowicki z Emory University – współautor badania.

Jak wiele osób z nas posiada poczucie kontroli nad swoim życiem – w kontekście zawirowań globalnych, zdrowotnych, gospodarczych czy politycznych? Zadanie, aby utrzymać wewnętrzne poczucie umiejscowienia kontroli w czasach, kiedy politycy podejmują za nas wiele niekorzystnych decyzji, jest dużym wyzwaniem. Ale nie niemożliwym – czasem po prostu trzeba podjąć bardziej zdecydowanie działania na… zewnątrz.

Źródło: Frontiers in Psychology

 

MAMY NADZIEJĘ, ŻE PODOBA CI SIĘ TO CO CZYTASZ...

Nigdy nie było ważniejszego czasu, aby edukować społecznie

ORION Organizacja Społeczna tworzy Publikacje dla osób, które cenią wiedzę opartą na dowodach i sprawdzonych źródłach. Naszym celem jest budowanie świadomego społeczeństwa, dlatego nasze materiały zawsze będą z darmowym dostępem. Jeśli możesz wesprzyj nas dzisiaj, przekazując darowiznę, którą możesz odliczyć od podatku oraz udostępniaj nasze Publikacje swoim przyjaciołom.

Nasze Publikacje mogą być rozpowszechniane na podstawie licencji: Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-SA 4.0)

Icon
Icon
Icon
Icon