„Nadzy się urodziliśmy i nadzy musimy odejść”. Dźwiękowy teatr o Glikl z Hameln – pobożnej matce i kobiecie biznesu

Słuchowiska kształtują pamięć słuchową, świadomą koncentrację, poszerzają słownictwo i horyzonty. To twórczy sposób spędzania czasu – nic w słuchowisku nie jest podane na talerzu, w związku z tym w odbiór przekazu angażują się wszystkie zmysły i wyobraźnia. Współczesna technologia pozwala nam słuchać dźwiękowych teatrów również w Internecie – poza pierwotnym narzędziem ich upowszechniania, czyli radio.

W historii ludzkości pojawiło się wiele interesujących postaci i najzwyczajniej w świecie trudno jest je wszystkie poznać. Bywa tak, że wyjątkowa osoba inspiruje do ciekawych działań. Tak też stało się, gdy Wrocławska fundacja ORION Organizacja Społeczna poznała prof. Joannę Degler (Lisek)  – literaturoznawczynię, tłumaczkę, pracownicę naukową Katedry Judaistyki im. Tadeusza Taubego Uniwersytetu Wrocławskiego. Z tej inspiracji fundacja zrealizuje kolejne już słuchowisko. Tym razem teatr dźwiękowy poświęcony jest XVII-wiecznej pobożnej Żydówce – kobiecie biznesu i autorce pamiętników – Glikl z Hameln. Publikacja będzie możliwa dzięki funduszom przekazanym przez Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce.

Wspomnienia Glikl z Hameln były kilkukrotnie zaadaptowane, ale to do tej pory brak takiej realizacji w jęz. polskim poza sztuką teatralną autorstwa Maxa Baumanna „Glikl Hameln żąda sprawiedliwości”, wystawioną w Łodzi w 1937 roku.

Historia bohaterki słuchowiska jest nadzwyczaj ciekawa – szczególnie w perspektywie czasów, w jakich żyła. Większość życia spędziła w Hamburgu, lecz jako bogata kupcowa i matka dwanaściorga dzieci podróżowała po całej Rzeszy, zwłaszcza zmuszona okolicznościami po śmierci swojego pierwszego męża, Chaima Hameln.

Nie pomiń naszych istotnych materiałów
Zapisz się do grupy na ulubionym komunikatorze

Owdowiała w wieku czterdziestu czterech lat i zmuszona do utrzymywania rodziny, zajęła się handlem – i to z wielkim sukcesem. Jednocześnie po śmierci męża popadła w depresję i trapiona bezsennością postanowiła spisywać nocami swoje dzieje, przede wszystkim z myślą o dzieciach, dla których pragnęła upamiętnić życie ich ojca.

Niestety Glikl zmarła w biedzie, na co miało wpływ jej drugie małżeństwo z bankierem Cerfem Levy z Metrzu. Powierzyła mu wszystkie swoje pieniądze, a nawet posag córki. Sytuacja finansowa pogarszała się aż do bankructwa, a kiedy zmarł drugi mąż (w 1711 roku), Glikl została bez grosza. Ostatnie lata życia musiała spędzić na utrzymaniu córki i zięcia w Metzu, mieszkając pod ich dachem – w sytuacji, której zawsze się obawiała i której przez całe życie starała się uniknąć.

Słuchowisko odniesie się wydarzeń historycznych tego okresu i wieloperspektywicznego portretu społeczeństwa tamtych czasów: życia codziennego, zwyczajów, praktyk, roli kobiet i życia rodzinnego. Jednocześnie będzie można bliżej poznać osobowość samej pisarki – jej świat wewnętrzny i rozwój samoświadomości. Ze wspomnień wyłania się po prostu obraz kobiety silnej i przedsiębiorczej.

Scenariusz słuchowiska ze względu na ograniczone czasem możliwości podniesie tylko pewne aspekty osobowości bohaterki. Bazą do zbudowania fabularyzowanego scenariusza będą właśnie opublikowane wspomnienia Glikl z H. w postaci pamiętników – „Siedem ksiąg. Pamiętniki z lat 1691-1719”, z 2021 (z serii wydawniczej „Jidyszland”, tworzonej wspólnie przez Żydowski Instytut Historyczny w Polsce oraz Polskie Towarzystwo Studiów Judaistycznych). Właśnie Jan Wróbel – historyk, publicysta, nauczyciel i autor książek – twórczo pracuje nad scenariuszem. Jest to kolejna wspólna działalność z ORION Organizacją Społeczną.

SZIH logo

Słuchowiska będzie można odsłuchać na serwisie Youtube od 17 marca 2023 roku na kanale fundacji ORION Organizacja Społeczna.

„Nadzy się urodziliśmy i nadzy musimy odejść” to druga produkcja realizowana przez wrocławską fundację dzięki środkom Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce. W 2021 roku zostało opracowane słuchowisko o Esterze Racheli Kamińskiej pt. „Boso przez ciernie i kwiaty”, które powstało na podstawie inspiracji publikacją pod redakcją właśnie prof. Joanny Degler (Lisek).

Uważasz, że to istotny temat? Podziel się nim ze znajomymi.
Facebook
Twitter
LinkedIn
WhatsApp
Telegram
Email
CZY DLA CIEBIE RÓWNIEŻ JEST
WAŻNE TO O CZYM CZYTASZ?

Nigdy nie było ważniejszego czasu, aby edukować społecznie

ORION Organizacja Społeczna tworzy Publikacje dla osób, które cenią wiedzę opartą na dowodach i sprawdzonych źródłach. Naszym celem jest budowanie świadomego społeczeństwa, dlatego nasze materiały zawsze będą z darmowym dostępem. Jeśli możesz wesprzyj nas dzisiaj, przekazując darowiznę, którą możesz odliczyć od podatku oraz udostępniaj nasze Publikacje swoim przyjaciołom.

TAGI

Numer konta (Nest Bank)

92 2530 0008 2041 1071 3655 0001