PRAWA CZŁOWIEKA / PRZEMOC / SPRAWY SPOŁECZNE

Zanieczyszczenie powietrza cząstkami stałymi stanowi rosnące ryzyko przedwczesnej śmierci

PRAWA CZŁOWIEKA / PRZEMOC / SPRAWY SPOŁECZNE

Zanieczyszczenie powietrza cząstkami stałymi stanowi rosnące ryzyko przedwczesnej śmierci

Zanieczyszczenie powietrza cząstkami stałymi stanowi rosnące ryzyko przedwczesnej śmierci i niepełnosprawności związanej z chorobami sercowo-naczyniowymi na całym świecie

Wpływ zanieczyszczenia powietrza cząstkami stałymi na śmierć i niepełnosprawność zwiększa się na całym świecie – tak wynika z nowych badań opublikowanych w Journal of the American Heart Association.

Poprzednie badania już potwierdziły związek zanieczyszczeń powietrza cząstkami stałymi (PM) ze śmiercią i niepełnosprawnością związaną z chorobami układu krążenia, ale istotnym jest jednak poznanie jak wpływ tego zanieczyszczenia zmieniał się w czasie. Na to pytanie starali się odpowiedzieć autorzy badania.

– Skoncentrowaliśmy się na badanie na całym świecie, ponieważ zanieczyszczenie powietrza cząstkami stałymi to powszechny czynnik ryzyka środowiskowego, który dotyka wszystkich populacji na całym świecie, a zrozumienie jego wpływu na zdrowie sercowo-naczyniowe może pomóc w kierowaniu interwencjami zdrowia publicznego i decyzjami politycznymi – powiedział Farshad Farzadfar, główny autor badania i profesor medycyny w centrum badań nad chorobami niezakaźnymi Instytutu Badań nad Endokrynologią i Metabolizmem na Uniwersytecie Medycznym w Teheranie w Iranie.

Zanieczyszczenie powietrza PM składa się z małych cząstek cieczy i ciał stałych unoszących się w powietrzu i wdychanych do płuc, takich jak emisje pojazdów, dym, pył i sadza. Niektóre cząstki są na tyle duże, że można je zobaczyć (takie jak dym z pożaru) i mogą podrażniać oczy, nos lub gardło, podczas gdy inne są zbyt małe, aby były widoczne, ale mogą dotrzeć głęboko do płuc, a nawet do krwiobiegu. Zewnętrzne (czy ogólnie otoczeniowe) zanieczyszczenie powietrza PM może pochodzić z emisji pojazdów, działalności przemysłowej lub naturalnych źródeł, takich jak pyłki. Natomiast wewnętrzne zanieczyszczenie PM często pochodzi z ogrzewania, gotowania lub oświetlania/grzania domu stałymi paliwami, takimi jak węgiel, drewno lub inne resztki upraw – zwłaszcza gdy występuje słaba wentylacja wewnętrzna.

Naukowcy przeanalizowali zanieczyszczenie PM jako czynnik ryzyka śmierci i niepełnosprawności, korzystając z ogólnodostępnych danych z 204 krajów zebranych między 1990 a 2019 rokiem i szczegółowo opisanych w badaniu Global Burden of Disease (GBD). Ekspozycję na zanieczyszczenie PM oszacowano przy użyciu narzędzia z aktualizacji GBD z 2019 roku, które uwzględniło informacje z monitoringu satelitarnego i naziemnego, modeli komputerowych chemikaliów w atmosferze, a także danych o użytkowaniu gruntów.

Wśród wielu rodzajów chorób serca, obecna analiza choroby sercowo-naczyniowej ogranicza się do udaru i choroby niedokrwiennej serca (brak dopływu krwi i tlenu do części serca, zwykle spowodowany nagromadzeniem się płytki miażdżycowej w tętnicach), ponieważ badanie GBD z 2019 roku, dotyczące światowego obciążenia chorobami związanymi z zanieczyszczeniem PM, analizowało tylko te dwie diagnozy. Instytut Metryk i Oceny Zdrowia (IHME), który dostarcza szacunki GBD, raportuje dane tylko dla określonego czynnika ryzyka -i to tylko wtedy, jeśli istnieje obszerna baza dowodów na jego związek z chorobą – zauważył Farzadfar.

– Do tej pory związek zanieczyszczenia PM z chorobą niedokrwienną serca i udarem został wykazany w dużej liczbie badań – powiedział Farzadfar. – IHME może w przyszłości uwzględnić inne choroby układu sercowo-naczyniowego. Co więcej, choroba niedokrwienna serca i udar przyczyniają się do rozwoju innych chorób układu krążenia. Nasze szacunki, pomimo ograniczeń, mogą być użyte jako dobre oszacowanie obciążenia zanieczyszczeniem PM na te choroby.

Badacze przeanalizowali zmiany w czasie w latach życia straconych z powodu przedwczesnej śmierci (YLLs – years of life lost), latach życia z niepełnosprawnością (YLDs – years lived with disability) oraz latach życia skorygowanych o niepełnosprawność (DALYs – disability-adjusted life years). DALYs to miara, która uwzględnia zarówno utratę życia, jak i wpływ na jakość życia w celu oceny pełnego wpływu stanu zdrowia na populację.

Analiza wykazała:

  • Łączna liczba przedwczesnych zgonów i lat niepełnosprawności sercowo-naczyniowej związanych z chorobami serca spowodowanymi zanieczyszczeniem powietrza cząstkami stałymi (PM) wzrosła z 2,6 miliona w 1990 roku do 3,5 miliona w 2019 roku, co stanowi 31% wzrost na świecie.
  • Wzrost ogólnej liczby zgonów rozkładał się nierównomiernie, z 43% wzrostem wśród mężczyzn w porównaniu z 28,2% wzrostem wśród kobiet.
  • W latach 1990-2019 odnotowano 36,7% spadek przedwczesnych zgonów znormalizowanych wiekiem, przypisywanych zanieczyszczeniu PM, co oznacza, że mimo że mniej osób umierało na choroby serca, ludzie żyją dłużej z niepełnosprawnością.
  • Regiony o wyższych warunkach socjoekonomicznych miały najmniejszą liczbę straconych lat życia z powodu chorób serca przypisywanych zanieczyszczeniu PM, ale również najwyższą liczbę lat życia z niepełnosprawnością. Przeciwnie było w regionach o niższych warunkach socjoekonomicznych, z większą liczbą zgonów i mniej lat życia z niepełnosprawnością.
  • W latach 1990-2019 zmiany w wpływie zanieczyszczenia PM na układ sercowo-naczyniowy różniły się między mężczyznami a kobietami. We wszystkich miarach wzrost niepełnosprawności i śmierci z powodu zanieczyszczenia powietrza PM w środowisku zewnętrznym był wyższy u mężczyzn niż u kobiet, podczas gdy spadek niepełnosprawności i śmierci z powodu domowego zanieczyszczenia PM był niższy u kobiet niż u mężczyzn.

– Spadki w liczbie zgonów mogą być postrzegane jako pozytywne wiadomości, ponieważ wskazują na poprawę opieki zdrowotnej, środków kontroli zanieczyszczenia powietrza i dostępu do leczenia. Jednakże wzrost liczby lat życia z niepełnosprawnością wskazuje, że choć mniej osób umierało na choroby serca, więcej osób żyje z niepełnosprawnością – powiedział Farzadfar.

Badacze stwierdzili również, że w latach 1990-2019 znormalizowana wiekiem śmiertelność i niepełnosprawność związane z chorobami serca, przypisywane zewnętrznemu zanieczyszczeniu PM, wzrosły o 8,1%, podczas gdy znormalizowana wiekiem śmiertelność i niepełnosprawność związane z chorobami serca przypisywane domowemu zanieczyszczeniu PM, które powstaje w wyniku spalania stałych paliw kuchennych takich jak węgiel, węgiel drzewny, resztki upraw, odchody i drewno, spadły o 65,4%.

– Powodem spadku obciążenia zanieczyszczeniem powietrza w gospodarstwach domowych spowodowanym stałymi paliwami może być lepszy dostęp i wykorzystanie czystszych paliw, takich jak udoskonalona biomasa, etanol, gaz płynny, energia słoneczna i elektryczność. Ponadto zmiany strukturalne, takie jak ulepszone piece, kominy z okapami i lepsza wentylacja, mogą być skuteczne w zmniejszaniu ekspozycji na zanieczyszczenia związane ze stałymi paliwami. Na koniec należy wziąć pod uwagę efekty interwencji edukacyjnych i behawioralnych – mówi dalej Farzadfar.

W oświadczeniu naukowym z 2020 roku oraz w oświadczeniu politycznym, American Heart Association przedstawiło najnowsze dane naukowe na temat ekspozycji na zanieczyszczenie powietrza. Wykazano także indywidualne, przemysłowe i polityczne środki, które mogą zmniejszyć negatywny wpływ złej jakości powietrza na zdrowie sercowo-naczyniowe. Redukcja ekspozycji na zanieczyszczenie powietrza i odwracanie negatywnego wpływu złej jakości powietrza na zdrowie sercowo-naczyniowe, w tym choroby serca i udar, jest niezbędna do zmniejszenia nierówności zdrowotnych w społecznościach czarnoskórych i latynoskich, które historycznie były marginalizowane i niedofinansowane, oraz w społecznościach najbardziej narażonych na ekspozycję na zanieczyszczenie powietrza. Globalnie dotyczy to przede wszystkim społeczności mniej majętnych i żyjących w otoczeniu przemysłowym.

Badanie ma też kilka ograniczeń. Ponieważ ocena ekspozycji na zanieczyszczenie powietrza cząstkami stałymi w badaniu opiera się na szacunkach regionalnych, może nie odzwierciedlać dokładnie indywidualnej ekspozycji. Ponadto, wyniki tej analizy wykazującej związek między zanieczyszczeniem powietrza cząstkami stałymi a wynikami sercowo-naczyniowymi mogą nie być możliwe do uogólnienia jeśli chodzi o inne schorzenia zdrowotne lub inne zanieczyszczenia.

Źródła: American Heart Association, Particulate Matter Pollution Remains a Threat for Cardiovascular Health: Findings From the Global Burden of Disease 2019. Journal of the American Heart Association, 2023; DOI: 10.1161/JAHA.123.029375

Śledź nasz kanał na Telegramie

z materiałami niepublikowanymi na naszej stronie
PUBLIKACJA JEST DOSTĘPNA POD LICENCJĄ:

Uznanie autorstwa -
Użycie niekomercyjne 4.0

CZY DLA CIEBIE RÓWNIEŻ JEST WAŻNE
TO O CZYM CZYTASZ?

Nigdy nie było ważniejszego czasu, aby edukować społecznie

ORION Organizacja Społeczna tworzy Publikacje dla osób, które cenią wiedzę opartą na dowodach i sprawdzonych źródłach. Naszym celem jest budowanie świadomego społeczeństwa, dlatego nasze materiały zawsze będą z darmowym dostępem. Jeśli możesz wesprzyj nas dzisiaj, przekazując darowiznę, którą możesz odliczyć od podatku oraz udostępniaj nasze Publikacje swoim przyjaciołom.

Alan O. Grinde

Animator i manager kultury. Koordynator projektów w ORION Organizacja Społeczna. Grafik, web designer, lektor, specjalista od audio masteringu.

Uważasz, że to co robimy jest ważne?

Możemy się rozwijać dzięki Twojemu wsparciu.
Jesteśmy organizacją niezależną od wpływów politycznych oraz biznesowych.
Logo fundacji ORION Organizacja Społeczna

Dane adresowe

  • ul. Piłsudskiego 74 lok. 320
  • 50-020 Wrocław
  • Email: orionfm@yahoo.com
  • KRS: 0000499971
  • NIP: 7123285593
  • REGON: 061657570

INFORMACJE

Numer konta (Nest Bank):
92 2530 0008 2041 1071 3655 0001
  • Polityka prywatności
  • Regulamin wpłat darowizn
  • Fundacja Techya

NEWSLETTER

Bądź na bieżąco z istotnymi informacjami z kręgu naszych działań.