ORION Organizacja Społeczna
MUZYKA I KULTURA

Malarstwo antyczne bez tajemnic dzięki mikroskopii laserowej

blank

Analiza kilku warstw kolorów nakładanych na obrazach przez dawnych mistrzów może być przeprowadzona w sposób efektywny i bezpieczny dzięki mikroskopii laserowej wykorzystywanej dotychczas wyłącznie w diagnostyce medycznej. Odkrycie to zawdzięczamy badaniu wykonanemu przy użyciu tej nowej techniki, którą sprawdzono na “Ukrzyżowaniu” autorstwa włoskiego malarza działającego w XIV wieku.

Technika mikroskopii laserowej stosowana do tej pory tylko w diagnostyce medycznej została pomyślnie przetestowana w analizie antycznych dzieł malarskich. Czytamy o tym w artykule, który ukazał się na łamach Proceedings of the National Academy of Sciences, autorstwa Tany Elizabeth Villafana z Uniwersytetu Duke’a w Durham i jej kolegów z innych instytutów północnoamerykańskich.

Zastosowana metoda badawcza to tzw. femtosekundowa spektroskopia “pump-probe” (pompa-sonda), która polega na pomiarze reakcji, a konkretnie odbijania fal, różnych warstw materiału pod wpływem ultrakrótkiego impulsu lasera rzędu setek femtosekund (tysięcznych miliardowych części sekundy). Rezultat to trójwymiarowy model warstw koloru pozwalający rozróżnić różne techniki malarskie stosowane w celu uzyskania barw.

Strukturę trójwymiarową w obrazie otrzymuje się zazwyczaj przez nakładanie warstw koloru i mieszanie różnych barw. W przypadku obrazów włoskiego Renesansu np. kolor fioletowy otrzymywano w wyniku połączenia czerwonych pigmentów, takich jak kermes lub alkanna, zmieszanych z pigmentami mineralnymi, np. azurytem czy błękitem ultramarynowym.

W pierwszej fazie badania naukowcy pomyślnie przetestowali możliwości nowej metody w rozróżnianiu różnych warstw i mieszanin pigmentów, wykorzystując do tego kopie obrazów antycznych specjalnie wykonanych za pomocą podobnych technik do tych stosowanych w przeszłości.

W kolejnym etapie eksperymentu badacze poświęcili uwagę “Ukrzyżowaniu”, obrazowi namalowanemu przez Puccio Capanna ok. 1330 roku. Również i tym razem spektroskopia “pump-probe” potwierdziła niektóre wyniki uzyskane przy użyciu innych technik analitycznych, jak np. znaczną grubość błękitu ultramarynowego szaty Madonny (aż do 60 mikronów) oraz w przypadku postaci anioła ułożenie kolejnych warstw lapis lazuli, tlenku żelaza (barwnika) i złota.

blank

Dzięki “odwadze” amerykańskich naukowców okazało się zatem, że spektroskopia “pump-probe” może znaleźć wiele zastosowań w badaniu dzieł sztuki, ponieważ jest techniką nieinwazyjną, pozwalającą badać warstwy obrazów bez konieczności pobierania próbki, jak ma to miejsce przy użyciu tradycyjnych metod.

Źródło: Proceedings of the National Academy of Sciences Grafika: Puccio Capanna “Ukrzyżowanie”

Przeczytaj także

Wijąca się rzeczywistość

Alan O. Grinde

Świat okiem kota

Alan O. Grinde

Pioruny kierowane przez wiązkę lasera

Alan O. Grinde

Prywatne wnętrze (wystawa)

Alan O. Grinde

Duchowa podróż z IzabeIą Olin

Alan O. Grinde

Melancholia Gabriela Isaka

Hedi Hizrieva